جمهوری غیر متمرکز، جمهوری فدرال در ایران (بخش دوم)

در این قسمت از **«میزگرد کانون همکاری نهادهای جمهوری‌خواه ایران»**، ثنا پناهی با حضور **یونس شاملی، مشاور حزب دموکرات آذربایجان و روزنامه‌نگار، و انور میرستاری، کنشگر سیاسی و فعال حقوق بشر**، به یکی از بحث‌های مهم درباره ساختار سیاسی ایران آینده می‌پردازد: **جمهوری غیرمتمرکز یا فدرال؛ کدام الگو برای ایران آینده؟** در بخش دوم این گفت‌وگو، موضوع **«جمهوری غیرمتمرکز، جمهوری فدرال در ایران»** از زوایای مختلف بررسی می‌شود؛ از نحوه توزیع قدرت میان مرکز و مناطق گرفته تا حقوق شهروندی، مشارکت سیاسی، اداره محلی و چگونگی حفظ همبستگی ملی در یک نظام دموکراتیک. آیا برای حل مسئله تمرکز قدرت در ایران، یک **جمهوری غیرمتمرکز** می‌تواند پاسخ‌گو باشد یا فدرالیسم راه‌حل مناسب‌تری برای توزیع قدرت سیاسی و افزایش اختیار مناطق است؟ تفاوت این دو الگو دقیقاً در کجاست و هرکدام چه پیامدهایی برای ساختار سیاسی، اقتصادی و اداری کشور خواهند داشت؟ یکی از چالش‌های اساسی در این بحث، یافتن نقطه تعادل میان **توزیع قدرت و حفظ یکپارچگی ایران** است. آیا می‌توان با واگذاری اختیارات بیشتر به مناطق و نهادهای محلی، هم مشارکت سیاسی شهروندان را افزایش داد و هم چارچوبی مشترک برای اداره کشور حفظ کرد؟ نقش حقوق اقوام و گروه‌های زبانی و فرهنگی در این ساختار چه خواهد بود؟ از سوی دیگر، آیا اختلاف نظر میان جمهوری‌خواهان درباره فدرالیسم و عدم تمرکز می‌تواند مانعی برای همکاری سیاسی باشد، یا می‌توان این اختلاف را به یک گفت‌وگوی سازنده درباره شکل نظام آینده تبدیل کرد؟ برخی جریان‌های جمهوری‌خواه نیز بر امکان همکاری میان گرایش‌های فدرال و غیرفدرال تا زمان تصمیم‌گیری دموکراتیک درباره ساختار نهایی کشور تأکید کرده‌اند. در این میزگرد، تلاش می‌شود این پرسش اساسی بررسی شود که **ایران آینده چگونه می‌تواند هم دموکراتیک و متکی بر اراده شهروندان باشد و هم از سازوکاری عادلانه برای توزیع قدرت برخوردار شود؟**

### مهمانان: * **یونس شاملی** – مشاور حزب دموکرات آذربایجان و روزنامه‌نگار * **انور میرستاری** – کنشگر سیاسی و فعال حقوق بشر ### مجری: ثنا پناهی